Grensoverschrijdend gedrag op het werk heeft dan ook een grote impact op je welzijn. We zetten op een rij welke stappen je kan ondernemen als het je overkomt.

Inhoudstafel : 

• Maak melding op je werk

• Formele of informele stappen

• Buiten het werk klacht indienen

• Klacht indienen? Bescherming tegen ontslag

• Grensoverschrijdend gedrag op het werk: dit zegt de wet

Voel je dat je grenzen overschreden zijn, hetzij door je werkomgeving, hetzij door gedrag van collega’s of door de sfeer op het werk? Je bent niet alleen. Recent onderzoek van StepStone toont aan dat 55 % van de vrouwen en 25 % van de mannen in België al geconfronteerd werd met grensoverschrijdend gedrag op het werk. Negeer dus je gevoel niet. Kaart het aan en zeg er iets over.

Maak melding op je werk

Blijven de wantoestanden duren en wil je dat het ophoudt, maak dan zeker melding van het ongewenste gedrag aan je leidinggevende, aan een afgevaardigde van de vakbond of aan een van de leden van het comité voor preventie en bescherming op het werk.

In je arbeidsovereenkomst staat vermeld wie de preventieadviseur of vertrouwenspersoon is bij jouw bedrijf. Elke werkgever is verplicht om minstens één preventieadviseur aan te stellen. Telt het bedrijf minder dan 20 medewerkers, dan kan dit ook de werkgever zelf zijn.

Preventieadviseur is niet zomaar een titel, er zijn specifieke taken en verplichtingen aan de functie verbonden om veiligheid op de werkvloer te garanderen voor medewerkers. En dus ook: psychologische veiligheid.

Formele of informele stappen

Stap dus naar de preventieadviseur en maak melding van wat je overkomen is. Het eerste dat de preventieverantwoordelijke onderneemt, is luisteren naar wat het probleem precies is. Vervolgens kan je op informele of op formele manier tot een oplossing komen.

• Bij de informele procedure gaat de vertrouwenspersoon in gesprek met de betrokkenen in een poging om tot verzoening te komen.
• Bij de formele procedure dien je officieel een ‘verzoek tot formele psychosociale interventie voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk’ in, dat meteen door de preventieadviseur wordt behandeld: een discreet intern onderzoek, waarna hij of zij binnen de drie maanden een advies en voorstel tot maatregelen voorstelt aan de werkgever.

Buiten het werk klacht indienen

Wanneer interne procedures om een of andere reden niet voldoende werken of niet aanwezig zijn, kan je een klacht neerleggen bij de inspectiedienst Toezicht op het Welzijn op het Werk. Je doet dit bij de inspectie in jouw regio. Zij behandelen de kwestie dan verder.

Opgelet: dien niet meteen bij deze externe dienst klacht in, maar doe eerst een beroep op de interne procedures. Anders kan het gebeuren dat je bescherming tegen represailles (zie verder) wegvalt.

Je kan ook een klacht indienden bij de politiediensten, bij het openbaar ministerie of bij de onderzoeksrechter, maar ook hier geldt dat je altijd eerst de interne weg moet bewandelen, tenzij die gewoon niet bestaat, niet voldoende gekend is, of als de ernst van de feiten te zwaar is.

Klacht indienen? Bescherming tegen ontslag

De overheid heeft een beschermingsmechanisme opgezet, zodat slachtoffers hun toestand zouden durven ter sprake brengen zonder te vrezen voor ontslag. Concreet ben je beschermd tegen ontslag in twee gevallen:

• Als je bij volgens je volgens de interne procedure bij de preventieverantwoordelijke het zogenaamde ‘verzoek tot formele psychosociale interventie’ indient.
• Als je bij gebrek aan interne procedures of verantwoordelijken een klacht indient bij de dienst Toezicht op het Welzijn op het Werk. Let op: als je bij deze dienst een klacht indient terwijl er wél interne procedures bestaan bij je werkgever, ben je niet beschermd tegen ontslag.

Je werkgever mag je tijdens het verloop van de procedure niet ontslaan omwille van het feit dat je klacht hebt neergelegd.

Grensoverschrijdend gedrag op het werk: dit zegt de wet

De problematiek van grensoverschrijdend gedrag, discriminatie of pesten op het werk is grondig opgenomen in de Belgische wetgeving. Werkgevers hebben heel wat verplichtingen die dit soort wantoestanden moeten voorkomen, en die ervoor zorgen dat je als slachtoffer een manier hebt om ze aan te klagen.

De welzijnswet en nog een aantal andere wettelijke bepalingen leggen werkgevers onder meer op dat ze een anti-pestprocedure moeten integreren in het bedrijfsbeleid. Vandaar ook de verplichting om een preventieadviseur aan te stellen, het feit dat er heel wat beschikbare manieren zijn om in actie te treden en het bestaan van een ontslagbescherming.

De overheid zette een kenniscentrum over welzijn op het werk op: BeSWIC. Op de site kan je terecht voor de nodige informatie.